متن اعلامیهٔ ترحیم را چطور بنویسیم؟

نوشتن اعلامیه معمولاً به کسی می‌رسد که خودش داغدار است و باید در چند ساعت، میان تلفن‌ها و کارهای فوری، متنی بنویسد که خویشان و دوستان و همکاران می‌خوانند. این راهنما برای همان چند ساعت است: کوتاه، با ساختاری که بشود سطر به سطر پر کرد، و با چند نکته که خطا را کم می‌کند.

ساختار اعلامیه #

بخش‌های اعلامیهٔ ترحیم، از بالا به پایین

بخش	چه می‌آید	نکته
سرآغاز	آیه‌ای کوتاه یا «هو الباقی»	یک سطر کافی است
نام درگذشته	عنوان و نام کامل	مثل «شادروان …» یا «مرحوم …»
متن خانواده	یک یا دو جمله	خبر درگذشت و دعوت به مراسم
مراسم	تشییع، ختم: روز، تاریخ، ساعت، مکان	مجلس آقایان و خانم‌ها را جدا بنویسید
بازماندگان	نام خانواده‌ها	مثل «خانواده‌های … و سایر بستگان»

سرآغاز #

بیشتر اعلامیه‌ها با یک سطر آغاز می‌شوند: آیه‌ای کوتاه از قرآن، مثل «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» (بقره، ۱۵۶)، یا سرآغازهای آشنایی مثل «هو الباقی». اگر خانواده بیت شعری را ترجیح می‌دهد، یک بیت کافی است، با نام شاعر زیرش. سرآغاز بلند، جای متن اصلی را می‌گیرد و خواننده را از خبر دور می‌کند.

نام و عنوان درگذشته #

نام کامل را بنویسید: نام، نام خانوادگی، و اگر لازم است نام پدر، تا کسانی که خبر را از دیگران می‌شنوند، او را بی‌شک بشناسند. عنوان‌های رایج «شادروان» و «مرحوم» است؛ بعضی خانواده‌ها برای بانوان «مرحومه» می‌نویسند. اگر درگذشته به حج رفته بود و خانواده این عنوان را به کار می‌برد، «حاج آقای» یا «حاجیه خانم» هم می‌آید. عنوانی را بنویسید که خود خانواده با آن از او یاد می‌کند.

نسبت خانوادگی را هم در متن خانواده بگویید: «پدر عزیزمان»، «مادر مهربانمان»، «همسر و پدر گرامی‌مان». خواننده‌ای که فقط یکی از اعضای خانواده را می‌شناسد، از همین نسبت می‌فهمد غم به کدام خانه رسیده است.

متن خانواده: کوتاه و آرام #

متن خانواده دو کار دارد: خبر درگذشت را می‌دهد و به مراسم دعوت می‌کند. یک یا دو جمله کافی است، مثلاً: «با نهایت تأسف و تأثر، درگذشت پدر گرامی‌مان را به آگاهی خویشان، دوستان و آشنایان می‌رسانیم.» اگر می‌خواهید گرم‌تر بنویسید، یک جمله از زبان خانواده هم اضافه کنید، مثل «حضور شما تسلای دل ماست».

زمان و مکان مراسم #

این بخش، کاربردی‌ترین بخش اعلامیه است و بیشترین خطا هم در همین‌جا رخ می‌دهد. برای هر مراسم، این‌ها را جدا بنویسید:

• نام مراسم: تشییع و خاکسپاری، یا مجلس ختم و ترحیم.
• روز هفته و تاریخ شمسی: «شنبه ۱۶ آبان».
• ساعت آغاز و پایان: «از ساعت ۱۵ تا ۱۶:۳۰».
• مکان و نشانی: نام مسجد یا آرامستان، و نشانی کوتاه.
• مجلس آقایان و خانم‌ها: اگر جداست، هر کدام با ساعت و مکان خودش.

اگر تشییع و ختم در دو روز است، آن‌ها را در دو بند جدا بنویسید، نه در یک جملهٔ بلند. خواننده‌ای که با عجله اعلامیه را نگاه می‌کند، باید در یک نگاه ببیند کجا و کی باید باشد.

در اعلامیهٔ دیجیتال، پیوند مسیریابی را کنار نشانی بگذارید. بسیاری از مهمان‌های مجلس ختم از محله‌های دیگر می‌آیند و نشانی مسجد را نمی‌دانند.

نام بازماندگان #

پایین اعلامیه، نام خانواده‌هایی می‌آید که سوگوارند: «خانواده‌های … و سایر بستگان». ترتیب نام‌ها حساس است و هر خانواده رسم خودش را دارد؛ اگر شک دارید، با بزرگ‌تر خانواده مشورت کنید. اگر فهرست بلند است، به چند نام اصلی بسنده کنید و «سایر بستگان» را اضافه کنید.

چند تصمیم که بهتر است از اول گرفته شود #

1. عکس: اگر عکس درگذشته را می‌گذارید، عکسی را انتخاب کنید که خانواده دوستش دارد و کیفیتش خوب است. اگر شک دارید، بی‌عکس هم اعلامیه کامل است.
2. تاج گل: اگر نمی‌خواهید تاج گل بیاورند، یا می‌خواهید به جای آن به خیریه‌ای کمک شود، آن را آرام و روشن در یک سطر بنویسید.
3. شمارهٔ تماس: اگر می‌خواهید مهمان‌ها برای پرسش تماس بگیرند، شمارهٔ یکی از اعضای خانواده را بنویسید که در این روزها پاسخگو باشد، نه شمارهٔ کسی که خودش بیشترین داغ را دارد.
4. پخش زنده: اگر مراسم برای کسانی که نمی‌توانند بیایند پخش می‌شود، یک سطر دربارهٔ آن کافی است.

پیش از فرستادن #

در روزهای سوگ، خطا راحت‌تر پیش می‌آید و درست کردنش سخت‌تر است. پیش از فرستادن، اعلامیه را یک نفر بیرون از خانواده هم بخواند و این‌ها را چک کند: املای نام و نام خانوادگی، روز هفته با تاریخ جور باشد، ساعت‌ها روشن باشند، و نشانی درست باشد. اگر پس از فرستادن چیزی عوض شد، هر چه زودتر و جداگانه خبر بدهید.

متن آماده، برای وقتی که کلمه‌ها به ذهن نمی‌آیند، در کتابخانهٔ متن هست؛ هر کدام را می‌شود کمی تغییر داد تا به زبان خانوادهٔ شما نزدیک‌تر شود.